मेंदूचा कर्करोग हा एक प्रकारचा कर्करोग आहे जो मेंदूतील पेशी सामान्य किंवा सुरक्षित नसलेल्या मार्गांनी वाढतात तेव्हा सुरू होतो. मेंदूच्या कर्करोगाला मेंदूमध्ये किंवा त्याच्या सभोवतालच्या ऊतींमध्ये कर्करोगाची वाढ म्हणून देखील ओळखले जाते. ब्रेन ट्यूमरमध्ये कर्करोगाच्या पेशी असतात ज्या मेंदूच्या निरोगी ऊती नष्ट करण्यास सुरुवात करतात. यामुळे मेंदूला सामान्यपणे काम करणे कठीण होते.
मेंदूच्या गाठीचे दोन प्रकार आहेतः घातक (कर्करोगजन्य) आणि सौम्य (कर्करोगजन्य नाही) घातक असलेल्या ब्रेन ट्यूमर हिंसक असतात आणि वेगाने वाढतात, तर सौम्य असलेल्या ब्रेन ट्यूमर हळूहळू वाढतात आणि मेंदू किंवा मज्जातंतूंवर दबाव आणू शकतात.
मेंदूच्या कर्करोगाचे प्रकार
प्राथमिक मेंदू कर्करोगः ग्लियोमासः ग्लियल पेशींनी बनलेला मेंदूच्या ट्यूमरचा सर्वात सामान्य प्रकार.
एस्ट्रोसाइटोमाःनिम्न-श्रेणीचा (प्रथम श्रेणीचा) अर्बुद, मुलांमध्ये अधिक सामान्य.
अॅनाप्लास्टिक एपेन्डिमोमाः ग्रेड III ट्यूमर, वेगाने पसरत आहे.
मेडुलाचा मेलानोमाःधोकादायक अर्बुदे सहसा मेंदूत सुरू होतात, बहुतेक मुलांमध्ये. • प्रकारांमध्ये डेस्मोप्लास्टिक/नोड्युलर मेडुलोब्लास्टोमा आणि लार्ज सेल/अॅनाप्लास्टिक मेडुलोब्लास्टोमा यांचा समावेश होतो.
श्वॅनोमासः श्वॅन्न पेशींमधून वाढणारी गाठ, ज्यामुळे मज्जातंतूंना झाकणारा मायलिन थर तयार होतो.
श्रवणविषयक न्यूरोमा (वेस्टिब्युलर श्वॅनोमा) हा श्रवणशक्ती आणि मज्जातंतूंचे संतुलन प्रभावित करणारा सर्वात सामान्य प्रकार आहे.
पिट्यूटरी ट्यूमरः पिट्यूटरी एडेनोमाः सामान्यतः निरुपद्रवी, संप्रेरकांमुळे होतो.
सी. एन. एस. मधील प्राथमिक लिम्फोमाः दुर्मिळ, सामान्यतः मेंदूतील लिम्फोसाइट्समध्ये सुरू होते. • कमकुवत रोगप्रतिकारक शक्ती असलेल्या लोकांमध्ये सर्वात सामान्य.
मेंदूची दुय्यम गाठ, ज्याला मेटास्टेसिस देखील म्हणतातः
कारणांमध्ये फुफ्फुसे, स्तन, त्वचेचा कर्करोग, मूत्रपिंड आणि बृहदांत्राचा कर्करोग यांचा समावेश होतो.
मेंदूच्या गाठी कशा श्रेणीबद्ध केल्या जातात
मेंदूच्या गाठी सूक्ष्मदर्शकाखाली कशा दिसतात आणि त्या किती वेगाने वाढत आहेत यावर आधारित वेगवेगळ्या श्रेणी आहेत.
प्रथम श्रेणीचे अर्बुदः हे असे अर्बुदे आहेत जे हळूहळू वाढतात, बहुतेक वेळा निरुपद्रवी असतात आणि पसरण्याची शक्यता नसते.
ग्रेड II ट्यूमरः ग्रेड II ट्यूमर हळूहळू वाढत नाहीत आणि खराब होऊ शकतात आणि उच्च स्तरावर पोहोचू शकतात. दुसऱ्या श्रेणीतील कर्करोग पसरण्याची शक्यता जास्त असते.
टाइप III ट्यूमरः टाइप III ट्यूमर कर्करोगाचे असतात आणि पसरण्याची शक्यता जास्त असते. ग्लायोब्लास्टोमा /
मेंदूच्या कर्करोगाची कारणे आणि जोखीम घटक
अनुवांशिक निर्धारकः
अनुवांशिक उत्परिवर्तनेः काही अनुवांशिक उत्परिवर्तने किंवा सिंड्रोम मेंदूच्या ट्यूमरची शक्यता वाढवतात. उदाहरणांमध्ये न्यूरोफिब्रोमाटोसिस प्रकार I आणि II, टर्कोट सिंड्रोम, वॉन हिप्पेल-लिंडाऊ रोग, ली-फ्राउमेनी सिंड्रोम यांचा समावेश होतो.
कौटुंबिक इतिहासः मेंदूच्या कर्करोगाचा कौटुंबिक इतिहास असलेल्या व्यक्तींना हा रोग होण्याची शक्यता जास्त असते.
किरणोत्सर्गाच्या संपर्कात येणेः लहान मुले किंवा ज्यांना इतर कर्करोगांसाठी रेडिओथेरपी झाली आहे अशा मुलांना मेंदूचा कर्करोग होण्याची शक्यता जास्त असते.
दीर्घकालीन आणि सेल फोनचा अतिवापरः अभ्यास सेल फोनचा अतिवापर आणि ग्लिओमासची उच्च शक्यता यांच्यातील संबंध सूचित करतात, परंतु पुरावे भक्कम नाहीत.
डॉ. रवी गुप्ता, मेंदूच्या कर्करोगाच्या उपचारांसाठी सर्वोत्कृष्ट आयुर्वेद डॉक्टर
आयुर्वेदिक कर्करोग उपचार हे एम. डी. म्हणून डॉ. रवी गुप्ता यांचे तज्ज्ञ क्षेत्र आहे. 13 ते 15 वर्षांहून अधिक अनुभवासह त्यांनी संपूर्ण महाराष्ट्रात 10,000 हून अधिक रुग्णांवर उपचार केले आहेत.
आयुर्वेद केंद्रातील कर्करोगाच्या माध्यमातून ते सध्या गुजरातमध्येही (अहमदाबाद, सुरत, वडोदरा) काम करत आहेत पारंपारिक ऑन्कोलॉजी (केमो/रेडिएशन) व्यतिरिक्त पंचकर्म शुद्धीकरण, रसायन (कायाकल्प) सानुकूलित वनौषधी औषधे आणि सावध जीवनशैली समर्थन यांचा समावेश असलेल्या एकात्मिक कर्करोग उपचारपद्धतीचे ते समर्थन करतात.
मेंदूच्या कर्करोगावर आयुर्वेदिक उपचार
आयुर्वेद ही एक प्राचीन भारतीय वैद्यकीय पद्धत आहे जी शेकडो वर्षांपासून वापरली जात आहे. अनेक प्रकारच्या कर्करोगाची वाढ रोखणे किंवा मंदावणे हे बऱ्याच काळापासून ज्ञात आहे. आज शास्त्रज्ञ आणि संशोधकांना आयुर्वेद आणि त्याच्या जीवनशैलीबद्दल अधिक जाणून घ्यायचे आहे असे दिसते, परंतु आयुर्वेदाचे ज्ञान बदललेले नाही.
आयुर्वेद कर्करोगाचे कारण शोधणे आणि ते घडण्यापासून रोखणे हे विज्ञानाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. कर्करोगावरील आयुर्वेदाचे उपचार दोन मुख्य गटांमध्ये विभागले जाऊ शकतातः
1) तोंडावाटे औषधे घेणे.
2) पंचकर्माबरोबर वेगवेगळे कर्म एकत्र काम करतात.
तोंडावाटे दिली जाणारी औषधे
रोगाच्या अवस्थेच्या आधारे मेंदूच्या कर्करोगावर उपचार करण्यास मदत करण्यास सक्षम असल्याचे वनौषधी आणि वनौषधीयुक्त औषधांसह विविध आयुर्वेदिक फॉर्म्युलेशनचे ग्रंथांमध्ये वर्णन केले आहे. मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांना मदत करू शकतील अशी काही मिश्रणे येथे दिली आहेतः
1) मेंदूच्या कर्करोगामध्ये सुवर्ण ब्राह्मी वटी
सुवर्ण ब्राह्मी वटी हे औषधी वनस्पती आणि खनिजांचे आयुर्वेदिक मिश्रण आहे जे भारतीय आरोग्यामध्ये बऱ्याच काळापासून वापरले जात आहे. सुवर्ण ब्राह्मी वटी हे त्याच्या न्यूरोकॉग्निटिव्ह गुणांसाठी ओळखले जाते आणि मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांसाठी ते खूप उपयुक्त असल्याचे दिसून आले आहे.
खालील प्रकारे, सुवर्ण ब्राह्मी वटी मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांसाठी खूप उपयुक्त आहेः
अ) मेंदूच्या कर्करोगाच्या रुग्णांमध्ये संज्ञानात्मक कार्ये सुधारणेः सुवर्ण ब्राह्मी वटी मेंदूच्या कर्करोगाच्या रुग्णांना गोष्टी लक्षात ठेवण्यास आणि त्यांची संज्ञानात्मक कार्ये राखण्यास मदत करते.
ब) मेंदूच्या कर्करोगाच्या रुग्णांमध्ये न्यूरोप्रोटेक्शनः सुवर्ण ब्राह्मी वटी मेंदूच्या कर्करोगाच्या रुग्णांमध्ये न्यूरॉन्सचे संरक्षण करते आणि मेंदूच्या कर्करोगाच्या रुग्णांमध्ये ऑक्सिडेटिव्ह ताण थांबवते.
क) मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांसाठी अधिक ऊर्जाः सुवर्ण ब्राह्मी वटी मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांना अधिक ऊर्जा आणि शक्ती देते.
मेंदूचा कर्करोग असलेल्या रुग्णांना पारंपरिक वनौषधीयुक्त खनिजे असलेल्या तपदी लोहाचे (रजत युक्ता) अनेक उपचारात्मक फायदे मिळू शकतात. विविध समस्यांसाठी मदत करण्याव्यतिरिक्त, तपदी लोहा (रजत युक्त) मेंदूच्या कर्करोगाच्या रुग्णांसाठी उपयुक्त आहे.
खाली, आम्ही मेंदूच्या कर्करोगाच्या संदर्भात तपदी लोहाचे उपचारात्मक फायदे सूचीबद्ध केले आहेतः
अ) मेंदूच्या गाठीमुळे सामान्य कमजोरी असलेल्या रुग्णांना तपदी लोहा (रजत युक्त) ने प्रचंड आराम मिळतो
ब) जेव्हा मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांना होणाऱ्या जठरोगविषयक समस्यांचा विचार केला जातो, तेव्हा तपदी लोहा (रजत युक्त) खूप प्रभावी असल्याचे दिसून आले आहे.
3) मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांसाठी शिरोधारा
शिरोधारा हा एक जुना आणि पारंपारिक आयुर्वेदिक उपचार आहे ज्यामध्ये हळूहळू चेहऱ्यावर द्रव ओतले जाते. शिरोधारा हे नाव दोन संस्कृत शब्दांवरून आले आहे, ज्याचा अर्थ ‘डोके’ आणि ‘प्रवाह’ असा आहे. शिरोधारा मेंदूच्या कर्करोगाच्या रुग्णांना त्यांचे मन शांत ठेवण्यास आणि त्यांचे दोष संतुलित ठेवण्यास मदत करू शकते.
शिरोधारा कसा करावा
अ) रुग्णाला विशेष उपचाराच्या टेबलावर ठेवले जाते आणि त्यांचे डोळे झाकले जातात जेणेकरून औषधी तेल योगायोगाने त्यांच्या डोळ्यात जाणार नाही.
ब) दूध, ताक इ. सारखे औषधी द्रव. मेंदूच्या कर्करोगाच्या विकासात भूमिका बजावणाऱ्या दोषांच्या आधारे निवडली जाते.
क) द्रव एका विशिष्ट उंचीवरून हळूहळू चेहऱ्यावर ओतले जाते आणि ही सत्रे सहसा 30 मिनिटे टिकतात.
शिरोधारा मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांना मदत करू शकते
अ) मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांसाठी निर्विषीकरणः शिरोधारा मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांना स्वच्छ होण्यास आणि बरे होण्यास मदत करू शकते.
शिरोधारा लोकांना आराम करण्यास आणि तणाव दूर करण्यास मदत करते. मेंदूचा कर्करोग असलेल्या लोकांच्या मनातही याचा शांत परिणाम होतो.
क) तुम्हाला झोपायला मदत करतेः शिरोधारा मेंदूच्या कर्करोगाच्या रुग्णांना चांगली झोप घेण्यास आणि सामान्य झोपेच्या वेळापत्रकात परत येण्यास मदत करू शकते.
4) अनु तेल नस्य मेंदूच्या कर्करोगात
अनु तैलम हे एक जुने आयुर्वेदिक वनौषधी तेल आहे जे पावसाच्या पाण्यात विविध औषधी वनस्पती उकळून, नंतर द्रावणाचे तापमान कमी करून आणि त्यात तीळ तेल उकळून तयार केले जाते.
मेंदूचा कर्करोग असलेल्या रूग्णांसाठी सकाळी अनु तेलचे दोन थेंब नाकपुडीत इंजेक्ट केले जातात किंवा दिले जातात. उपचारात्मक कारणांसाठी डोस पाच ते दहा थेंबांपर्यंत वाढवला जाऊ शकतो. वापर करण्यापूर्वी किंवा ओतण्यापूर्वी अनु तेल हळुवारपणे गरम केले पाहिजे. नास्यापूर्वी, सुधारित शोषण आणि उपचारात्मक परिणामांसाठी गरम ताप आणि चेहऱ्यावरील मालिश केली जाते.
जर तुम्ही किंवा तुमच्या प्रिय व्यक्ती मेंदूच्या कर्करोगासाठी समग्र आणि नैसर्गिक उपचार शोधत असाल, तर आम्ही मदतीसाठी येथे आहोत.