गर्भाशयाचा कर्करोग, हा स्त्रियांमध्ये सामान्य कर्करोग, गर्भाशयाच्या ग्रीवेमध्ये विकसित होतो, गर्भाशयाचा खालचा भाग जो योनीमध्ये उघडतो. ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस (एच. पी. व्ही.) हे गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाचे एक प्रमुख कारण आहे, सततचा संसर्ग हा एक प्रमुख जोखीम घटक आहे. इतर जोखमीच्या घटकांमध्ये दीर्घकालीन धूम्रपान, तडजोड केलेली रोगप्रतिकारक शक्ती, अनेक लैंगिक भागीदार, गर्भनिरोधक गोळ्यांचा दीर्घकालीन वापर आणि गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाचा कौटुंबिक इतिहास यांचा समावेश होतो.
नियमित पॅप स्मीअर चाचण्या गर्भाशयाच्या ग्रीवेतील कर्करोगपूर्व किंवा कर्करोगाच्या जखमा शोधू शकतात. कोलपोस्कोपी, बायोप्सी आणि इमेजिंग अभ्यासासह आयुर्वेदिक उपचार, निदानाची पुष्टी करण्यास मदत करू शकतात. एच. पी. व्ही. लसीद्वारे पुरुष आणि स्त्रिया दोघांसाठीही लसीकरणाची शिफारस केली जाते आणि सुरक्षित लैंगिक संबंध आणि कंडोमच्या वापरामुळे धोका कमी होऊ शकतो. गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाच्या यशस्वी उपचारांसाठी लवकर निदान आणि त्वरित उपचार महत्वाचे आहेत.
गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाची आकडेवारी
गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग हा एक प्रकारचा कर्करोग आहे जो गर्भाशयाच्या ग्रीवेपासून सुरू होतो, जो गर्भाशयाचा भाग आहे जो योनीला जोडतो. हा स्त्रियांमध्ये सर्वाधिक प्रमाणात आढळणाऱ्या कर्करोगाच्या प्रकारांपैकी एक आहे. गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाबद्दल आणखी काही तथ्ये येथे आहेतः
1) ग्रीवेचा कर्करोग हा जगभरातील स्त्रियांमध्ये चौथा सर्वात सामान्य कर्करोग आहे, 2022 मध्ये अंदाजे 6,05,000 नवीन प्रकरणे आढळली आहेत.
2) भारतात, अंदाजे 77,000 मृत्यूंसाठी हे जबाबदार होते, ज्यामुळे स्तनाच्या कर्करोगानंतर कर्करोगाशी संबंधित मृत्यूंचे हे दुसरे सर्वात सामान्य कारण बनले.
3) कमी विकसित देशांमध्ये उच्च दरासह, गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाच्या घटना आणि मृत्यूदरातील प्रादेशिक भिन्नता लक्षणीय आहे.
4) भारतातील वय-प्रमाणित घटना दर 100,000 महिलांमागे 13.1 आहे आणि वय-प्रमाणित मृत्यू दर 100,000 महिलांमागे 6.9 आहे.
5) ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस (एच. पी. व्ही.) हे गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाचे एक प्रमुख कारण आहे, नियमित आणि नियतकालिक तपासणी लवकर शोधण्यात आणि त्वरित उपचार करण्यात मदत करते.
6) गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाचे प्रमाण कमी करण्यासाठी गार्डासिल आणि सर्वेरिक्ससारखी लस विकसित करणे महत्त्वाचे आहे.
7) लवकर निदान आणि त्वरित उपचारांसाठी नियमित आणि नियतकालिक तपासणी फायदेशीर ठरते.
गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाची कारणे आणि जोखीम घटक
गर्भाशयाचा कर्करोग प्रामुख्याने एच. पी. व्ही. संसर्गामुळे होतो, विशेषतः प्रकार 16 आणि 18, आणि धोका वाढवणाऱ्या इतर विविध घटकांमुळे प्रभावित होतो.
1) एच. पी. व्ही. संसर्गः उच्च जोखमीचे लैंगिक वर्तन आणि अनेक भागीदार गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाचा धोका वाढवू शकतात. गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाच्या 90% पेक्षा जास्त प्रकरणे सतत एचपीव्ही संसर्गामुळे होतात.
2) कमकुवत रोगप्रतिकारक शक्तीः एच. आय. व्ही./एड्स आणि रोगप्रतिकारक शक्ती कमी करणाऱ्या औषधांसारख्या काही आरोग्यविषयक परिस्थितींमुळे रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होऊ शकते, ज्यामुळे गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो
3) धूम्रपानः धूम्रपानामुळे गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग होण्याचा धोका वाढतो.
4) मौखिक गर्भनिरोधकांचा दीर्घकालीन वापरः मौखिक गर्भनिरोधकांचा 5 वर्षे किंवा त्याहून अधिक काळ वापर करणाऱ्या महिलांना गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग होण्याचा धोका जास्त असतो.
5) नियमित तपासणीचा अभावः नियमित आणि नियतकालिक तपासणीमुळे कर्करोगाच्या किंवा कर्करोगपूर्व जखमा शोधण्यात आणि त्वरित उपचार सुनिश्चित करण्यात मदत होऊ शकते.
6) नियमित आरोग्य तपासणी आणि कर्करोगाच्या तपासणीमुळे गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग होण्याचा धोका कमी होऊ शकतो.
आयुर्वेद आणि गर्भाशयाचा कर्करोग
आयुर्वेदिक साहित्यात गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी अचूक शब्द वापरला जात नाही, परंतु ते त्याच्या ‘दोष संप्राप्ति’ किंवा ‘इटिओपॅथोलॉजी’ बद्दल बोलतात, जी ‘अर्बुदा’ नावाच्या संकल्पनेशी किंवा रागासारखीच आहे. गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग तेव्हा होतो जेव्हा अर्बुडामध्ये संदर्भित असलेला तोच दोष आणि दुष्य संप्रप्ती गर्भाशयाच्या ग्रीवेवर हल्ला करतात.
लक्षात ठेवण्यासारखी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे दोषाचे एक विशिष्ट संयोजन (दूषित कफ आणि वात दोष) जेव्हा मानशा धातूला प्रभावित करते तेव्हा ‘अर्बुदा’ आणि गर्भाशय ग्रीवेवर परिणाम करते तेव्हा ‘ग्रीवेचा कर्करोग’ निर्माण करू शकते.
गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी आयुर्वेदिक काळजी
आयुर्वेद ही सर्वात जुनी भारतीय वैद्यक विद्याशाखा आहे आणि अनेक प्रकारच्या कर्करोगाची वाढ थांबवणे किंवा मंदावणे हे बऱ्याच काळापासून ज्ञात आहे. आणि आजकाल शास्त्रज्ञांना कर्करोगावर उपचार करण्याचा एक मार्ग म्हणून आयुर्वेदाचा अभ्यास करण्यात अधिक रस आहे.
कर्करोगाचा स्रोत निश्चित करणे हा आयुर्वेद उपचाराचा मुख्य उद्देश आहे.
आयुर्वेद उपचारपद्धतीचे चार मूलभूत प्रकारांमध्ये वर्गीकरण केले आहे
1) गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी पुष्यनुग चुरण
पुष्यनुग चुरना हे एक आयुर्वेदिक औषध आहे जे अनेक औषधी वनस्पतींच्या कोरड्या पावडरच्या मिश्रणापासून तयार केले जाते. पुष्यनुग चुरणाचा वापर स्त्री प्रजनन व्यवस्थेच्या अनेक समस्यांवर उपचार करण्यासाठी केला जातो. आयुर्वेदात पुष्यनुग चुरणाची शिफारस मुख्यतः गर्भाशयातून मोठ्या प्रमाणात रक्तस्त्राव (मेनोराजिया) आणि सामान्य किंवा नियमित नसलेला रक्तस्त्राव (मेट्रोराजिया) यासाठी केली जाते.
पुष्यानुग चुरना हा अशोक (सारका इंडिका) लोधरा (सिंप्लोकस रेसमोसा) मुस्ता (सायपरस रोटुंडस) हरितकी (टर्मिनलिया चेबुला) अमलाकी (एम्ब्लिका ऑफिशिनेलिस) बिभिटाकी (टर्मिनलिया बेलिरिका) पाठ (सिसॅम्पेलोस परेरा) आणि इतर अनेक औषधी वनस्पतींच्या मिश्रणाने बनलेला आहे. पुष्यनुग चुरना गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाच्या उपचारात मदत करेल.
2) गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी आयुर्वेदिक योनिमार्ग पेसरी किंवा सपोसिटरी (योनिवार्टी)
ती वटी कल्पनेची बदललेली आवृत्ती असल्याने लोक वटी कल्पनेला कलकाचे दुय्यम व्युत्पन्न मानतात. तुम्ही अनेक औषधी वनस्पतींची बारीक पूड घ्या आणि ती पाण्यात किंवा स्वरसा किंवा क्वाथा सारख्या आयुर्वेदिक औषधी वनस्पतींच्या रसात मिसळा. जेव्हा मिश्रणे योग्य सुसंगततेपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा एक व्यक्ती हाताने तर्जनी बोट-जाड वार्टी 1.5 इंच लांबी आणि 0.5 इंच जाडीपर्यंत बाहेर काढते. नंतर ते उन्हात वाळवले जाते आणि हवा आत येऊ न देणाऱ्या कंटेनरमध्ये साठवले जाते. गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी दरव्यदी योनी वर्ती
पुष्यानुग चुरना हा अशोक (सारका इंडिका) लोधरा (सिंप्लोकस रेसमोसा) मुस्ता (सायपरस रोटुंडस) हरितकी (टर्मिनलिया चेबुला) अमलाकी (एम्ब्लिका ऑफिशिनेलिस) बिभिटाकी (टर्मिनलिया बेलिरिका) पाठ (सिसॅम्पेलोस परेरा) आणि इतर अनेक औषधी वनस्पतींच्या मिश्रणाने बनलेला आहे. पुष्यनुग चुरना गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाच्या उपचारात मदत करेल.
2) गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी आयुर्वेदिक योनिमार्ग पेसरी किंवा सपोसिटरी (योनिवार्टी)
ती वटी कल्पनेची बदललेली आवृत्ती असल्याने लोक वटी कल्पनेला कलकाचे दुय्यम व्युत्पन्न मानतात. तुम्ही अनेक औषधी वनस्पतींची बारीक पूड घ्या आणि ती पाण्यात किंवा स्वरसा किंवा क्वाथा सारख्या आयुर्वेदिक औषधी वनस्पतींच्या रसात मिसळा. जेव्हा मिश्रणे योग्य सुसंगततेपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा एक व्यक्ती हाताने तर्जनी बोट-जाड वार्टी 1.5 इंच लांबी आणि 0.5 इंच जाडीपर्यंत बाहेर काढते. नंतर ते उन्हात वाळवले जाते आणि हवा आत येऊ न देणाऱ्या कंटेनरमध्ये साठवले जाते. गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी दरव्यदी योनी वर्ती
उपदंश चिकित्सामध्ये, आचार्य शुश्रुत योनिवतीच्या रचनेबद्दल बोलतात ज्याचा वापर गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी देखील केला जाऊ शकतो. दरव्यदी योनिवर्ती हे फॉर्म्युलेशनचे नाव आहे आणि ते स्फटिका, गैरिका, तुथा, लोधरा, रसंजन, दरवी आणि इतर गोष्टींनी बनलेले आहे. दार्वादी योनिवार्ती हा स्त्रीरोगविषयक समस्यांवरील सर्वोत्तम उपचारांपैकी एक आहे.
3) गर्भाशयाचा कर्करोग आणि योनिपिचू
पिचू कल्पना हा स्थनिक चिकित्सांचा एक प्रकार आहे, जो ग्रीवेच्या समस्यांसाठी एक उपचार आहे. स्नेहन, शामन, शोधन आणि भेदन यासह आयुर्वेदिक पुस्तके पिचू कल्पनेच्या अनेक प्रकारांबद्दल सांगतात. पिचू कल्पनामध्ये, निर्जंतुक कापसाचा तुकडा टॅम्पोनसारखा आकारात असतो आणि त्याला तैला, घृता, कालका किंवा क्वाथा यासारख्या विविध आयुर्वेदिक सूत्रांमध्ये भिजवले जाते. त्यानंतर ते योनीमध्ये टाकले जाते. हे पिचू कल्पना गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी चांगले आहे.
गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी केशर तेल योनिपिचू
अपमार्गा क्षार तेल बनवण्यासाठी तुम्हाला चार भागांची टीला हवी आहे. खुल्या स्टेनलेस स्टीलच्या एका रुंद भांड्यात तेल ठेवा आणि तो धूर येऊ लागेपर्यंत गरम करा. नंतर, एक भाग कालका द्रव्या (पेस्ट) आणि 16 भाग अपामर्गा क्वाथा सुरक्षित मार्गाने तेलात मिसळले जातात आणि मिश्रण सुरक्षित मार्गाने मिसळले जाते. वापरलेली उष्णता मध्यम दर्जाची आहे याची खात्री करणे खूप महत्वाचे आहे. जेव्हा संपूर्ण पाण्याचा भाग बाष्पीभवन होईल, जे आयुर्वेदाच्या म्हणण्यानुसार स्नेहसिद्धी लक्षणा पाहू शकेल. स्नेहसिद्धी लक्षणा नंतर, तेल गाळण्यासाठी सुती कापड वापरले जाते. योनिपिचूच्या स्वरूपात स्थिर चिकित्सा म्हणून दिल्यास क्षार तैला गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगास मदत करतो.
4) गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी योनी प्राक्षालनम
आयुर्वेदाचे म्हणणे आहे की ‘योनिप्रक्षालनम’ हा शब्द ‘योनि’ आणि ‘प्राक्षालनम’ या शब्दांपासून आला आहे. ‘योनि’ म्हणजे महिलांचे जननेंद्रिय आणि ‘प्रक्षालनम’ म्हणजे धुणे. गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाच्या या प्रकारच्या उपचारांमध्ये, औषधी तेले आणि काचेचा वापर गर्भाशय आणि त्याच्या सभोवतालच्या भागांना आंघोळ घालण्यासाठी केला जातो. ही “योनि प्रकशालनम्” पद्धत गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी स्थानिक उपचार म्हणून चांगली कार्य करते.
गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी "पंच वलकल क्वाथा" योनी प्राक्षालनम
वात (फिकस बेंगालेंसिस लिन) उदुंबरा (फिकस ग्लोमेराटा रॉक्सब) पासून समान प्रमाणात खडबडीत पूड घ्या. ) परिशा (थेस्पेसिया पॉपुलिनोइड्स एल.) अश्वथा (फिकस रिलिजियोसा लिन. ) आणि प्लाक्षा (फिकस लॅकर बुच-हॅम. ) आणि त्यांना 16 भाग पाण्यात मिसळा. मध्यम आचेवर हे मिश्रण गरम करा आणि त्यात फक्त 1/8 भाग ठेवा. त्यानंतर, आग विझवली जाते आणि मिश्रण फिल्टर केले जाते. गाळण दूर फेकले जाते. द्रव असलेल्या भागाला पंच वलकाल क्वाथा (काढा) म्हणतात. गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग असलेल्या महिलांसाठी पंच वलकल क्वाथासह योनिप्रक्षालन उपयुक्त आहे.
गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगाच्या आयुर्वेदिक उपचारांसाठी डॉ. रवी गुप्ता यांच्याशी संपर्क साधा
डॉ. रवी गुप्ता, M.D. (आयुर्वेद) हे एक प्रसिद्ध आयुर्वेद कर्करोग सल्लागार आहेत, ज्यांना गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासह विविध प्रकारच्या कर्करोगावर उपचार करण्याचा व्यापक अनुभव आहे. शरीराच्या नैसर्गिक उपचार प्रक्रियेला आधार देण्यासाठी, जीवनाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी आणि पुनरावृत्ती रोखण्यासाठी मदत करण्यासाठी त्यांचा समग्र दृष्टीकोन वनौषधी औषध, पंचकर्म निर्विषीकरण, रसायन उपचारपद्धती, आहार नियोजन आणि जीवनशैलीतील बदल यांचा समावेश करतो.
गर्भाशयाच्या ग्रीवेच्या कर्करोगासाठी सुरक्षित, सहाय्यक आणि एकात्मिक काळजी घेणारे रुग्ण वैयक्तिक उपचार योजनेसाठी डॉ. रवी गुप्ता यांच्याशी संपर्क साधू शकतात.
ફોન/વોટ્સએપઃ + 91-9819274611
વેબસાઇટઃwww.cancerinayurveda.com